Winkels, supermarkten en winkelcentra zijn utiliteitsgebouwen. Of ze onder de GACS-plicht vallen, hangt af van het vermogen van de verwarming of de koeling, en van de vraag of er ook woningen in het gebouw zitten. Juist dat laatste maakt retail een bijzondere categorie.
Woningen boven de winkel
In veel Nederlandse winkelstraten zitten woningen boven de winkels. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving geldt de GACS-plicht alleen voor gebouwen met uitsluitend utiliteitsfuncties. Een supermarkt met woningen erboven valt daarom op dit moment buiten de verplichting, ook als de installatie groot is.
Let op: het ministerie kijkt naar een mogelijke wijziging van deze uitzondering. Het kan dus zijn dat de regels voor gemengde gebouwen in de toekomst veranderen.
Winkelcentra met meerdere eigenaren
In een winkelcentrum zijn er vaak meerdere eigenaren en soms een gezamenlijke installatie. Daarvoor gelden twee regels:
- Eén gezamenlijke installatie zonder afgifteset per eigenaar: het totale vermogen van de installatie telt.
- Elke eigenaar een eigen installatie: u beoordeelt elke installatie apart. Alleen installaties boven de grens vallen onder de plicht.
Breng daarom eerst in kaart hoe de installaties in het winkelcentrum zijn verdeeld. Meer hierover in vermogen bepalen voor GACS.
Wat maakt retail bijzonder?
- Vaste openingstijden. Een winkel kan buiten openingstijden veel zuiniger worden geregeld, met voorverwarmen of -koelen vlak voor opening.
- Deuren die open staan. Entreeverwarming en luchtgordijnen gebruiken veel energie. Slim regelen op buitentemperatuur levert hier vaak op.
- Koeling van producten. Supermarkten hebben veel koel- en vriesinstallaties. Die produceren restwarmte die soms kan worden benut. Een GACS kan helpen om koeling en verwarming op elkaar af te stemmen.
Vanaf 2030
Met de grens van 70 kW vanaf 2030 vallen ook veel losse supermarkten, bouwmarkten en grotere winkels zonder woningen erboven onder de plicht. Ketens met veel vestigingen doen er goed aan om nu al per vestiging het vermogen en de systemen te inventariseren.
Per type gebouw
Voor deze gebouwen hebben we een aparte pagina met de aandachtspunten:
- Supermarkten: woningen erboven en productkoeling
- Winkelcentra: meerdere eigenaren en installaties
- Horeca en restaurants: partycentra en evenementenlocaties
De status van uw winkel weten?
Doe de gratis GACS-check of vraag een quickscan aan voor een of meer vestigingen.
Veelgestelde vragen over GACS voor winkels en retail
Onze supermarkt heeft woningen erboven. Geldt de GACS-plicht?
Nee, op dit moment niet. Een gebouw met zowel woningen als utiliteitsfuncties valt buiten de verplichting. Het ministerie kijkt wel naar een mogelijke wijziging.
Telt de koeling van de vriezers en koelvitrines mee?
Het gaat om installaties voor de verwarming of koeling van ruimten waar mensen verblijven. Koeling van producten is iets anders dan ruimtekoeling. Laat bij twijfel vaststellen welke installaties meetellen.
Wie is verantwoordelijk in een winkelcentrum?
De eigenaar van het gebouw. In een winkelcentrum met meerdere eigenaren hangt het af van hoe de installaties zijn verdeeld: één gezamenlijke installatie of een eigen installatie per eigenaar.
