Gemeenten, provincies, waterschappen en andere overheden hebben vaak een grote vastgoedportefeuille: het gemeentehuis of provinciehuis, kantoren, sporthallen, zwembaden, scholen, bibliotheken en theaters. Een deel daarvan valt nu al onder de GACS-plicht, en vanaf 2030 komt daar een flink deel bij.
Een voorbeeldfunctie
De gemeente is het bevoegd gezag voor de GACS-plicht: zij houdt toezicht op andere gebouweigenaren. Tegelijk geldt de plicht ook voor de eigen gebouwen. Een gemeente die haar eigen vastgoed op orde heeft, staat sterker in het gesprek met ondernemers en vastgoedeigenaren.
De portefeuille in kaart
Begin met een overzicht van alle gebouwen:
| Wat | Waarom |
|---|---|
| Gebruiksfunctie | Gebouwen met (ook) woningen zijn nu uitgezonderd |
| Vermogen verwarming en koeling | Bepaalt of de plicht nu geldt of vanaf 2030 |
| Huidige systemen | Wat kan worden uitgebreid, wat moet worden vervangen? |
| Gebruiker of exploitant | Wie beheert de installatie in de praktijk? |
| Gepland onderhoud | Kan een GACS worden meegenomen bij vervanging? |
Typische gebouwen
- Gemeentehuis en kantoren: vergelijkbaar met kantoren, met publieksruimten en wisselende bezetting.
- Sporthallen en zwembaden: grote installaties en vaak een externe exploitant; zie sporthallen en zwembaden.
- Scholen: vaak eigendom van het schoolbestuur, maar niet altijd; zie scholen en onderwijsgebouwen.
- Musea, theaters en bibliotheken: onregelmatig gebruik en soms monumenten; zie musea, theaters en kerken.
Planning en budget
Neem de GACS-eisen op in het meerjarenonderhoudsplan en de begroting. Wie nu plant, kan aanpassingen combineren met regulier onderhoud en voorkomt dat alles in 2029 tegelijk moet. Lees meer in het stappenplan.
Quickscan voor uw gebouwen
Vraag een vrijblijvende quickscan aan voor één gebouw of uw hele portefeuille. Een specialist rapporteert per gebouw wat voldoet en wat nog nodig is.
Veelgestelde vragen over GACS voor gemeentehuizen en overheidsgebouwen
De gemeente is zelf toezichthouder. Geldt de plicht dan ook voor eigen gebouwen?
Ja. De GACS-plicht geldt voor alle utiliteitsgebouwen boven de grens, ook die van de overheid zelf.
Hoe pakken we tientallen gebouwen aan?
Begin met een overzicht per gebouw: functie, vermogen en huidige systemen. Laat daarna eerst de gebouwen toetsen die nu plichtig zijn, en plan de rest richting 2030.
Mogen we de quickscan zonder aanbesteding laten doen?
Dat hangt af van uw inkoopbeleid en de omvang van de opdracht. Een specialist kan u een offerte geven die past binnen uw inkoopregels.
